Hafıza geliştirme teknikleri

0
41
hatırlamak

Bilginin depolanması ve gerektiğinde bilgiye erişilmesini sağlayan hafıza hissi kayıt, kısa süreli ve uzun süreli hafızadan oluşan bilgi işleme sistemidir. Hissi kayıt göz, burun, kulak gibi organlardan gelen bilgileri birkaç saniye saklar. Kayıt süresi 5 saniyeden kısa olduğu için zihnî işleme tabi tutulmak üzere bilginin kısa süreli hafızaya yerleştirilmesi gerekir. Bilginin işlem yapılmaksızın kısa süreli hafızada tutulma süresi yaklaşık 15 saniye kadardır. O sebeple gelen bilgi hemen işlenerek önemli ve anlamlı görülenler gerektiğinde hatırlanmak ve kullanılmak üzere uzun süreli hafızaya gönderilir, diğerleriyse unutulur.

Bilgiyi kısa süreli hafızada daha uzun süre tutabilmek, uzun süreli hafızada daha çok bilgi depolayarak gerektiğinde hatırlayabilmek için birtakım hafıza geliştirme teknikleri/stratejileri vardır. Bunlar:

1- Gözlem/yoğunlaşma

2- Bilgiyi gözde canlandırma

3- Çağrışım

4-Birşeyin yerine başka bir şey koyma

5- Sınıflandırma

6- Birleştirme

7- Hafıza askıları stratejileridir.

Hafıza alıştırmalarında en önemli hedef, uzun süreli hafızayı geliştirmek olmalıdır. Çünkü insan beyninin sınırsız kapasiteye sahip olduğuna inanılır. Hafızayla ilgili olarak insan beyninin potansiyelini anlamak gerekir. Hafıza güçlendirici teknikleri bilmek bize hissi kayıttan seçilen bilgiyi kısa süreli hafıza yoluyla uzun süreli hafızaya etkili tarzda aktarmayı sağlar.

Beyin sağ ve sol olmak üzere 2 yandan oluşur. Akim yarıküreleri de denilen bunların herbiri algılama bakımından farklı görevlere sahiptir.

Sol yan: Mantıklı, seri çalışan, kelimelere önem veren, çizgisel düşünen, analitik-çözümsel, rasyonel, açık ve kesin olma özelliklerine sahiptir. Sol beyni güçlü kişiler ardışık ve mantıkî sıradaki kelimeleri, bilgiyi ve rakamlan severler.

Sağ yan: Sezgili, sözlere fazla önem vermeyen, görsel, üç boyutlu düşünen, buluşçu, bütüne yönelmiş, sanatçı ruhlu, şakacı olma özelliklerinden oluşur. Sağ beyni güçlü kişiler uzayı sever, sözlü olmayan iletişimi tercih ederler. Renk ve desenlerle uğraşır, yüz ve izlenimleri unutmazlar, müzik ve sanat becerilerine sahiptirler. Bazı parçalar eksik bile olsa şeklin bütününü algılayabilir.

Hafıza güçlendirme yolları

  1. İlgi: İlgi duyduklarınızı daha kolay hatırlarsınız.
  2. Seçme: Belirgin şeyleri seçin, onlar üstünde yoğunlaşın.
  3. Dikkat: Unutmak istemediklerinize dikkat edin.
  4. Anlama: Yeni bilgiyi ne kadar çok anlarsanız o kadar hatırlarsınız.
  5. Unutmamaya istekli olma: Kendinizi unutmamak için zorlayın. Tekrarlar yapm. Unutmak istemediklerinizi daha kolay hatırlarsınız.
  6. Güven: Olumlu zihnî hazırlık. Hafızanızın gücüne inanırsanız, bu gerçekleşecektir.
  7. Egoya (gurura) kapılma: Egonuzun unutmamanız gereken bilgiyi edinmenizi engellemesine izin vermeyin.
  8. Çağrışım: Daha iyi hatırlamak için konular ve eşyalar arasında ilişki kurun.
  9. Birikim sağlama: Bir konu hakkında ne kadar çok tecrübeniz olursa, yeni bilgiyi unutmamanız o kadar kolaylaşır.
  10. Düzenleme: Konulan mantıkî gruplar halinde sınıflandım.
  11. Yeni hafıza oyunlarıyla alıştırma yapma: Yeni hatırlama teknikleriyle ne kadar çok alıştırma yaparsanız, hafızanız o kadar güçlenecektir.

Herhangi bir beceri gibi hafıza da alıştırmalar yapılarak geliştirilebilir. Hafıza güçlendirici alıştırmalar sırasında yukandaki ilkelerin gözönünde bulundurulmasında fayda vardır. İşte bu alıştırmalardan bir kısmı:

1- Bir odadan yavaşça geçerken dikkatle etrafa göz gezdirin. Başka bir odadayken hafızanıza kaydettiğiniz nesneleri hatırlamaya çalışın. Bir hafta boyunca aynı oda için bu alıştırmayı yapın, sonuçlan kaydedin. Hafta sonunda kayıtlan karşılaştırarak gösterdiğiniz gelişmeyi belirleyin.

2- Yürürken etraftaki nesneleri gözlemleyin. Bir köşeyi döner dönmez mümkün olduğunca fazla nesneyi hatırlamaya çalışın. Bir hafta boyunca bu alıştırmayı yaparak gelişmenizi görün.

3- Sabahleyin o gün içinde belli saatte hatırlamak istediğiniz bir durum için kendinizi zorlayın. Daha sonra günlük hayatınıza devam edin. Bakalım gereken zamanda onu hatırlayabilecek misiniz? Bu alıştırmayı günün, haftanın, ayın değişik gün ve saatlerine göre birkaç ay sürdürün.

4- İlginizi çeken ölçme ve istatistik sonuçlarım ezberleyin. Bazı takım ve oyuncuların gol sayılan, en yakın yıldıza olan uzaklığımız gibi. Mümkünse bunları arkadaşlarınızla paylaşın.

5- Her günün sonunda o gün için: a) En değerli fikirleriniz nelerdi? b) En yoğun yaşadığınız duygularınız nelerdi? c) En önemli hareketleriniz nelerdi? Hatırlamaya çalışın.

6- Her gün yeni, faydalı bir bilgi ve beceri edinmeyi prensip edinin. Bu bilgiyi edinmek için kısa süreli de olsa günlük hayatın dışına çıkıp değişik kanalları kullanın. Bunların hepsini ya da bir kısmını kullanabileceğiniz gibi tamamen size has teknikler geliştirerek hafızanızı güçlendirebilirsiniz.

Bir öğrenci hafızasını geliştirerek derslerde, sınavlarda daha başardı olabilir; meslek mensubuysa hem profesyonel biri olma imajım, hem de üretkenliğini artırabilir. Hafızası güçlü, hatırlama becerileri gelişmiş birinin ekip çalışmalarında özel yeri vardır. Hafıza güçlendirici alıştırmalar ilk bakışta yalnız ezber gerektiren davranışların kazanmamda işe yarar gibi görünür. Oysa eğitim amaçlı beceri kazandırmanın en üst basamağı olan buluşçuluk, beynin iki yarısının birlikte kullanımıyla mümkündür. Meselâ gözlem yaparak yoğunlaşma, sınıflandırma, hafıza askıları teknikleri kullanılarak beynin sol yarısının görevlerini yapması sağlanabilir. Bilgiyi gözde canlandırma, çağrışım, birleştirme, bir şey in yerine başka şey koyma teknikleri kullanılarak beynin sağ yansım kullanma becerileri geliştirilebilir. O halde derste, okulda, hayatta üstün başarı için hafıza güçlendirici ilke, teknik ve stratejiler kullanarak beynimizin iki yansım görevlerini yapar duruma getirmeliyiz.

Kaynaklar
Genç Beyin

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazınız!
Lütfen isminizi buraya giriniz